Uwaga na byki (1)

0

Z cyklu: Odczarować angielski (i polski)

Dzisiaj parę słów o błędach, które słyszę tak często, że pomyślałam, że warto o nich wspomnieć.

1. Półtorej

Użycie tego wyrazu nie jest żadnym błędem jeżeli pojawia się on we właściwym kontekście. Błędne jest używanie go z rzeczownikiem rodzaju męskiego, co niestety często słychać, a zatem:

! półtorej roku

! półtorej litra

! półtorej kilometra

Te wyrażenia są nieprawidłowe, bowiem rzeczowniki “rok”, “litr” i “kilometr” są rzeczownikami rodzaju mąskiego, a zatem prawidłową formą jest w ich przypadku “półtora”, czyli:

półtora roku

półtora litra

półtora kilometra

Wyraz “półtorej” jest używany przed rzeczownikami rodzaju żeńskiego, np:

półtorej godziny

półtorej szklanki

półtorej łyżeczki

2. Wziąść czy wziąć?

Otóż prawidłowa jest tylko forma druga. Zawsze mówimy “wziąć”, a nie “wziąść”, np.

wziąć pożyczkę

wziąć ze sobą pieniądze

wziąć się do pracy.

Mówimy:

Najwyższy czas żeby wziąć się za jego stopnie w szkole.

a nie:

! Najwyższy czas żeby wziąść się za jego stopnie w szkole. oraz

Czy chcesz wziąć ze sobą dzieci?

a nie:

! Czy chcesz wziąść ze sobą dzieci?

3. Tu pisze…

To wyrażenie jest nieprawidłowe. Kiedy chcemy odczytać jakiś napis, musimy powiedzieć “Tu jest napisane”, np.:

Tu jest napisane, że nie wolno wchodzić.

a nie:

! Tu pisze, że nie wolno wchodzić.

“Pisze” jest tylko formą osobową czasownika “pisać” formą trzeciej osoby liczby pojedynczej, np:

Ona zawsze pisze do mnie listy z wakacji.

Mój brat pisze powieść.

4. Włanczać czy włączać?

Tylko to drugie nigdy nie mówimy “włanczać”:

Włączam telewizor, OK?

a nie:

! Włanczam telewizor, OK?

Nie radzę tego włączać.

a nie:

! Nie radzę tego włanczać.

5. 3 marzec czy 3 marca?

Prawidłowa jest forma druga. Zawsze w datach miesiąc jest podawany w dopełniaczu, a nie mianowniku. Dlaczego? Dlatego, że jest to skrót od wyrażenia “trzeci dzień marca”, a zatem zawsze mówimy:

4 lutego

24 października

20 listopada

a nie:

! 4 luty

! 24 październik

! 20 listopad

oczywiście, jeżeli nie jest to data, taka forma jest możliwa, ale ma inne znaczenie, np.:

To był czwarty luty, który spędził w tym mieście.

6. Przekonywujący czy przekonujący?

Tu także tylko druga forma jest prawidłowa, a Polacy bardzo często nieprawidłowo używają pierwszej, mówiąc:

! To był całkiem przekonywujący argument.

To zdanie powinno brzmieć:

To był całkiem przekonujący argument.

A zatem mówimy, że ktoś coś przekonująco uzasadniał czy że czyjaś prezentacja była przekonująca (a nie przekonywująca).

7. Liczba czy ilość?

Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, bo obie formy są prawidłowe, ale wybór właściwej zależy od sytuacji, czyli od kontekstu gramatycznego, a konkretnie od tego z jakim rzeczownikiem się one łączą.

Jeżeli mamy do czynienia z rzeczownikiem policzalnym w liczbie mnogiej, prawidłowy jest tylko pierwszy, a zatem np.:

liczba (a nie ilość!) widzów,

liczba dni

liczba wykonawców

a kiedy rzeczownik jest niepoliczalny musimy użyć tego drugiego, np:

ilość czasu

ilość pieniędzy

ilość towaru (ale: liczba towarów)

Większość problemów i błędów dotyczy nieprawidłowego używania wyrazu “ilość” w przypadku rzeczowników policzalnych w liczbie mnogiej, kiedy słyszymy np.:

! Ogromna ilość pytań

! Zbyt duża ilość ludzi

dr Małgorzata P. Bonikowska

••

Inne artykuły z cyklu “Odczarować angielski”

•••

Warto poprawić swój angielski – zapraszam do MENTOR Language Services

 

Poleć:

O Autorze:

Malgorzata P. Bonikowska

Dziennikarka, publicystka, anglistka (doktor językoznawstwa), nauczycielka, autorka książek, działaczka społeczna, współtwórca i redaktor naczelny www.gazetagazeta.com. Kocha pisanie, przyrodę i ludzi.

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.