Czas jagodowego szaleństwa

0
Z cyklu: Porady ogrodnicze NIE TYLKO O TRAWNIKU Jana Ogrodnika Czy zauważyliście Państwo, że tego lata wszystko w przyrodzie dzieje się nawet z kilkutygodniowym wyprzedzeniem? Dla przykładu przed tygodniem zauważyłem, że zakwitły już chińskie róże, czyli katmie (ang. rose of sharon), a przecież co roku pokrywają się one kwiatami z reguły dopiero gdzieś pod koniec sierpnia. To dziwne przyspieszenie sprawiło z pewnością bardzo wczesne pojawienie się wiosny, która zajrzała do nas na dwa tygodnie już w drugiej połowie marca. Nic więc dziwnego, że i zbieranych na północy dzikich czarnych jagód spodziewać się możemy w sklepach dosłownie lada dzień – taką informację otrzymałem od mojej osobistej “wtyczki” w tej dziedzinie. Jeszcze z dzieciństwa w Polske doskonale pamiętamy ten najbardziej smaczny, a i najbardziej chyba zdrowy owoc – mowa tutaj oczywiście o czarnej jagodzie (Vaccinium myrtillus). To jeden z należących do rodziny wrzosowatych (Ericaceae) gatunków borówki, którym jest niepozorna krzewinka. Porasta on poszycie iglastych lasów na kwaśnych i podmokłych glebach. Któż z nas nie nosi na zawsze w swojej pamięci dziecięcej wyprawy z koszykiem do lasu na czarne jagody? Warto wiedzieć, że zaledwie dwieście kilometrów na północ od Toronto również i w tutejszych lasach rośnie ta właśnie krzewinka. Co roku zatem latem jej owoce sprzedawane są wzdłuż dróg na północ od naszej torontońskiej metropolii. W tym właśnie okresie spotkać ją również można w sklepach, w tym oczywiście i w polskich. Jagodowych krzewinek nie da się niestety uprawiać w przydomowym ogrodzie – dlatego polonijni ogrodnicy zainteresować powinni się rodzącymi zupełnie podobne, tylko nieco większe owoce ich bardzo bliskimi krewniakami. Na kontynencie amerykańskim występuje bowiem naturalnie, jak również uprawiany jest w ogrodach jeszcze inny gatunek borówki – to borówka amerykańska. Jej botaniczna nazwa to V. corymbosum, a po angielsku określana jest ona jako krzew noszący nazwę “bush blueberry”. Ta kuzyneczka wspomnianego wyżej krzewiącego się tuż przy ziemi gatunku borówki jest jednak od niego znacznie wyższa – często osiąga nawet do 120 cm, czyli około cztery stopy wysokości. Same owoce borówki amerykańskiej są nieco większe aniżeli tej z Europy – do złudzenia przypominają jednak smakiem tak dobrze nam znaną dziką czarną jagodę. Tę stosunkowo pokaźnych rozmiarów, jak na krzew rodzący czarne jagody, roślinę stale stosunkowo rzadko spotkać można w przydomowych ogrodach na Starym Kontynencie. Nic więc dziwnego, że zadziwić ona może każdego gościa z Polski. Wspomniany krzew naprawdę zasługuje na większą uwagę ze strony właścicieli małych przydomowych ogródków. Kilka bowiem jego sztuk posadzonych w rzędzie gdzieś na dalekiej granicy ogrodu, zaopatrzyć może całą rodzinę w smaczny i szczególnie lubiany przez dzieci owoc przez prawie całe lato. Co jest jednak najcenniejsze borówka amerykańska dobrze rodzi posadzona nawet w półcieniu, a takich miejsc mamy zawsze sporo w każdym ogrodzie. Krzew ten owocuje zawsze przez kilka tygodni w drugiej połowie lata. To roślina długowieczna, która w jednym miejscu może rosnąć nawet 20 lat. Podczas sadzenia borówek amerykańskich w przydomowym ogrodzie warto pamiętać, że rośliny te mają specificzne wymagania glebowe – lubią wilgotną i kwaśną ziemię. Pomiar pH dla takiej gleby wynosić powinien zatem w granicach od 5,5 do 4,3. Dlatego przy ich sadzeniu koniecznie dodać trzeba naprawdę duże ilości torfu. Do jej uprawy najlepsze są oczywiście naturalne gleby torfowe, ale ich nie ma tak często w naszych ogrodkach. Na glebach lekkich niezbędne jest więc częste nawadnianie. Warto pamiętać, że woda z kranu przeważnie nie nadaje się do tego celu, ze względu na jej zbyt wysoki odczyn. Dlatego powinna być ona zakwaszana poprzez dodanie odpowiednich ilości siarczanu glinu. Poziom wody gruntowej nie może być też wyższy aniżeli 40 cm. Roślina wytrzymuje dobrze mrozy nawet do -25° C. Przy -30° C mogą już przemarzać cieńsze pędy, a nawet całe części rośliny wystające ponad warstwę śniegu. Wiosenne przymrozki mogą też zniszczyć część kwiatów. Poleca się także ściółkowanie wokół posadzonych krzewów podłoża ściółką z kory sosnowej lub ścinek cedrowych. Roślinę nawozimy też zakwaszającym nawozem o składzie NPK: 30-10-10. Poszczególne krzewy sadzi się we wzajemnej odległości około 3 do 4 stóp (ok. 1,5 m), o jeden cal głębiej aniżeli rosły one pierwotnie w szkółce. Borówka amerykańska nie jest krzewem samozapylającym. Dlatego należy pamiętać o posadzeniu przynajmniej dwóch krzewów w jednym ogrodzie. Trzeba je przy tym posadzić tak, aby się wzajemnie “widziały” – to umożliwi zapylanie krzyżowe. Najlepiej gdy każdy z nich to inna odmiana. Krzewy nie wymagają zupełnie przycinania w ciągu pierwszych trzech lat od posadzenia. W następnych latach stopniowo wycinać należy tuż przy ziemi najstarsze pędy. Stymulować to będzie pojawianie się nowych młodych gałązek. Kiedy tylko owoce zaczną nabierać nieco koloru, pamiętajmy o przykryciu krzewów drobną nylonową siatką. Czarna borówka to bowiem ulubiony przysmak wszystkich ptaków. Owoce czarnej jagody najczęściej podaje się do stołu jako świeży owoc – doskonale smakują oczywiście ze śmietaną. Mają one duże wartości odżywcze. Są bogate w cukry, kwasy mineralne, sole mineralne, pektyny i witaminy. Ostatnio odkryto również, że zawierają sporo antyoksydantów, czyli ich częste spożywanie zapobiega zachorowaniu na raka. Owoce te mają też sporo enzymów obniżających poziom cholesterolu, zmniejszają więc zagrożenie arteriosklerozą i chorobami serca. Obniżają bowiem poziom niepożądanego cholesterolu LDL, zwiększają natomiast zawartość korzystnego dla zdrowia HDL. Borówka ma także korzystny wpływ na wzrok. Zarówno spożywanie jej owoców, jak i stosowanie zewnętrzne zalecane jest dla osób, których wzrok narażony jest na długotrwałe obciążenie, np. kierowców, osób pracujących przy komputerze, oraz pracowników pracujących przy maszynach wymagajacych precyzyjnych wzrokowych pomiarow. Ekstrakt z borówki stosowany jest w wielu popularnych kroplach mających przynieść ulgę zmęczonym oczom. Można też zrobić z nich smaczny dżem. Nowy Kontynent jest również ojczyzną słodkiego placka z czarnymi jagodami. Warto poczęstować nim każdego przybysza z Polski. A cóż to będzie za radość, kiedy owoce do niego pochodzić będą jeszcze z własnego ogrodu!  

•••

Najczęściej uprawiane odmiany borówki amerykańskiej: Weymouth – owocuje od połowy lata, duże, ciemnoniebieskie owoce, niezawodna w owocowaniu. Berkley – owocuje pod koniec lata, duże rozmiary krzewów, odmiana odporna na mróz. Bluecrop – owocuje pod koniec lata, wyjątkowo smaczne owoce, odporna na suszę.
Poleć:

O Autorze:

Jan Ogrodnik

Przemyslaw Jan Dabrowski - architekt krajobrazu, dziennikarz zajmujacy sie tematyka ogodnicza znany w Toronto jako Jan Ogrodnik. Od dwudziestu lat na lamach prasy, jak rowniez w radio oraz w telwizji radzi jak uprawiac przydomowe ogrody. Projektuje zielen wokol domow i instytucji publicznych, a takze udziela konsultacji ogrodniczych. Od kilku lat wspolpracuje jako Agent d/s handlu nieruchomosciami z torontonska firma GoWest Realty Ltd Brokerage. Oferuje bezplatny projekt ogrodu przy zakupie lub sprzedazy domu.

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.