Działo się (175). Tydzień w tym, co naprawdę ważne

0

Kolejny tydzień (20-26 marca) przynosi – jak zazwyczaj – przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

20 marca

1345 – Nastąpiła koniunkcja (ustawienie w jednej linii) Marsa, Jowisza i Saturna, łączona przez ówczesnych astrologów z rozpoczętą wkrótce epidemią tzw. „czarnej śmierci” w Europie. Potem obciążano za to Żydów lub heretyków. Ciekawe, że po siedmiu blisko wiekach liczba ludzi mówiących różne bzdury nie zmalała do zera…

1602 – Utworzono Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, pierwszy na świecie koncern międzynarodowy oraz pierwszą na świecie kompanię wypuszczającą akcje, papiery wartościowe, dla finansowania swojej działalności. Najstarsza zachowana akcja wyemitowana przez Kompanię pochodzi z 9 września 1606.

Takie monety biła Kompania

1782 – Premier Wielkiej Brytanii Frederick North podał swój rząd do dymisji, po wyrażeniu mu przez Izbę Gmin (pierwszego w historii parlamentaryzmu) wotum nieufności, w związku z klęską wojsk brytyjskich pod Yorktown w wojnie o niepodległość USA.

21 marca

1349 – W niemieckim Erfurcie dokonano masakry około 900 Żydów oskarżonych o wywołanie epidemii tzw. czarnej śmierci. Patrz notka z dnia poprzedniego. Następnego dnia podobne wydarzenia nastąpiły w Fuldzie.

1496 – W Wenecji odsłonięto pomnik Bartolomeo Colleoniego (ur. ok. 1395 / 1400, zm. 1475 – kondotier włoski w służbie Mediolanu i Wenecji). W Warszawie, na dziedzińcu Akademii Sztuk Pięknych, znajduje się współczesny odlew posągu. Inna zabytkowa kopia pomnika, wykonana w roku 1913 dla Muzeum Miejskiego w Szczecinie, została w roku 2002 ustawiona na szczecińskim Placu Lotników.

Pomnik Colleoniego

1901 – Zwodowano RRS Discovery, ostatni drewniany trójmasztowiec zbudowany na Wyspach Brytyjskich. Koniec epoki żaglowców był blisko. Zresztą i ten miał zapasowy silnik parowy. Statek uczestniczył w słynnej trzyletniej wyprawie eksploracyjnej Roberta F. Scotta na Antarktydę.

22 marca

1895 – W Paryżu odbył się pierwszy pokaz filmu braci Lumière Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie. Tu go można obejrzeć.

1922 – W Moskwie uruchomiono pierwszą europejską rozgłośnię radiową.

1963 – Ukazał się pierwszy album grupy The Beatles Please Please Me. Zaczęła się nowa epoka w muzyce rozrywkowej.

Ta czwórka zmieniła nie tylko muzykę…

23 marca

1752 – Ukazało się pierwsze wydanie najstarszej kanadyjskiej gazety „Halifax Gazette”. Byłą wydawana pod tym tytułem do roku 1867, kiedy to zmieniła tytuł na Nova Scotia Royal Gazette.

1839 – Na łamach „Boston Morning Post” po raz pierwszy użyto określenia „OK” jako skrót błędnej, ale powszechnej formy oll korrect. Używanie takiego zapisu przypisywano złośliwie prezydentowi Andrew Jacksonowi, który według przeciwników politycznych był półanalfabetą. Popularyzację wyrażenie „OK” zawdzięcza telegrafistom, którzy zmienili jego znaczenie na „all clear”.

OK na pilocie zdalnego sterowania

1989Stanley Pons z University of Utah i Martin Fleischmann z University of Southampton ogłosili, że wynaleźli prostą metodę wykonania zimnej fuzji atomów deuteru, poprzez elektrolizę ciężkiej wody z użyciem porowatej elektrody palladowej. BGdyby to była prawda, mielibyśmy przełomowe odkrycie w energetyce i świat by się zmienił w mgnieniu oka. Niestety, nikomu nie udało się jkuż powtórzyć tego osiągnięcia…

24 marca

1791 – Urodził się Charles Gabriel Pravaz, francuski lekarz ortopeda, wynalazca prototypu współczesnej strzykawki z igłą do zastrzyków podskórnych. (zm. 1853). W tym samym roku 1853 podobne urządzenie, ale z igłą okrągłą (a nie trójkątną) w przekroju, skonstruował niezależnie od niego brytyjski lekarz Alexander Wood.

1882Robert Koch (1843-1910) ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii prątka odpowiedzialnego za gruźlicę. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 1905 r. za badania nad gruźlicą. Wprowadził do praktyki pożywki zestalane żelatyną. Był, obok Ludwika Pasteura, jednym z twórców mikrobiologii lekarskiej.

1989 – Amerykański tankowiec MT Exxon Valdez wpłynął na skały w Zatoce Alaska. Wyciek ropy spowodował gigantyczną katastrofę ekologiczną. Do wód zatoki dostało się od 11 do 35 milionów galonów surowej ropy naftowej, w wyniku czego skażonych zostało ok. 1900 km linii brzegowej Alaski oraz zginęło około 5 tysięcy wydr morskich i 250 tysięcy mew. Po kilkakrotnych zmianach nazwy, statek został kilka lat temu złomowany.

MT Exxon Valdez

1995 – Japoński zdalnie sterowany robot Kaikō zszedł na dno Rowu Mariańskiego na Pacyfiku, wykonując najdokładniejszy do dnia dzisiejszego pomiar jego głębokości (10 911 m).

25 marca

1655 – Holenderski astronom Christiaan Huygens odkrył największy księżyc Saturna – Tytana.

Po lewej od góry: Księżyc i Tytan, prawej: Ziemia, z zachowaniem skali

1811 – Francuski astronom Honoré Flaugergues odkrył kometę C/1811 F1 (Wielką Kometę 1811 roku), którą w Panu Tadeuszu opisał Adam Mickiewicz.

1982 – Brytyjski parlament przyjął ustawę (Canada Act) usuwającą ostatnie zależności legislacyjne Kanady i nadającą jej pełną suwerenność. Dopiero wtedy!

26 marca

1791 – We Francji przyjęto pierwszą definicję metra jako długość równa 10−7 długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Na podstawie tej definicji wykonano platynoirydowy wzorzec metra. Wzorzec przechowywany jest w Międzynarodowym Biurze Miar i Wag w Sèvres koło Paryża, ale jest już tylko ciekawostką z historii nauki. XXVI Generalna Konferencja Miar (13-16.11.2018) zdefiniowała metr (po raz kolejny) na nowo, w zależności od szybkości światła w próżni (299 792 458 m/s), przy czym sekunda zdefiniowana jest za pomocą tzw. częstotliwości cezowej. Definicja ta wchodzi w życie 20.05.2019 roku. Poprzednia definicja (dziś jeszcze od 1983 roku obowiązująca) to długość drogi przebytej w próżni przez światło w czasie 1/299 792 458 sekund. Niby to samo, ale ściślej.

1941 – Urodził się Clinton Richard Dawkins, brytyjski zoolog, etolog, ewolucjonista i publicysta. Do końca 2008 był profesorem katedry Public Understanding of Science na Uniwersytecie Oksfordzkim. Jest najbardziej chyba znanym na świecie ateistą W wydanej w 1976 książce Samolubny gen opisał koncepcję ewolucji, w której jednostką doboru naturalnego jest gen. Wprowadził tam również pojęcie memu oraz zainicjował powstanie memetyki. W 2006 napisał słynną książkę pt. Bóg urojony (The God Delusion), w której twierdzi, że nie ma żadnych przesłanek, by uznać za wiarygodną teorię nadnaturalnego stworzyciela, a wierzenia religijne mają charakter zbiorowego urojenia, czyli trwałych i błędnych przekonań utrzymujących się nawet w obliczu oczywistych, zaprzeczających im dowodów.

Richard Dawkins w roku 2006

1995 – Zniesiono kontrolę na wewnętrznych granicach obszaru Schengen. Unia Europejska stała się dla obywateli jednością. Kulturowo data nie do przecenienia.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Poleć:

O Autorze:

Bogdan Mis

Senior polskich popularyzatorów nauki, jeden z najstarszych polskich programistów. Z wykształcenia matematyk, wieloletni wykładowca szkół wyższych. Dziennikarz. Przez wiele lat obecny na antenach Telewizji Polskiej, z której odszedł w wyniku negatywnej weryfikacji z okresie stanu wojennego. Zapraszamy do czytania artykułów Bogdana Misia na Studiu Opinii

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.