Działo się (179). Tydzień w tym, co naprawdę ważne

0

Kolejny tydzień (17-23 kwietnia) przynosi – jak zazwyczaj – przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

17 kwietnia

1524Giovanni da Verrazzano, włoski żeglarz (ok. 1485-1528) jako pierwszy Europejczyk dotarł do terenów dzisiejszego Nowego Jorku. Sławę przyniosła mu podróż do Ameryki w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego na zlecenie króla Francji Franciszka I. Miejsce, w którym dziś znajduje się Nowy Jork, było jednym z przystanków na tej trasie. Współcześnie jeden z mostów w Nowym Jorku, Verrazzano-Narrows Bridge, nosi jego imię. Verrazzano w czasie swej kolejnej wyprawy wiosną 1528 roku na Karaiby został pojmany na Gwadelupie przez miejscowych Indian Arawaków, zabity i zjedzony.

1792 – W szpitalu Bicetre w Paryżu przetestowano na żywych baranach i zwłokach bezdomnych działanie nowoczesnej gilotyny według projektu chirurga i fizjologa Antoine’a Louisa. Jak wiadomo, machina okazała się w czasie rewolucji wielce przydatna. Nazwa gilotyna pochodzi od nazwiska pomysłodawcy zastosowania tego urządzenia, deputowanego do Zgromadzenia Narodowego z Paryża i chirurga Josepha Ignace Guillotina, a nie od nazwiska wynalazcy – jak się powszechnie błędnie myśli.

2006 – Uruchomiono Intellipedię, serwis internetowy o zastrzeżonym dostępie, działający na podobnej zasadzie technicznej jak Wikipedia w specjalnej sieci, która łączy wszystkie 16 służb specjalnych Stanów Zjednoczonych. Nie jest encyklopedią, lecz raczej repozytorium najróżniejszych informacji niejawnych, które interesują pracowników służb specjalnych Stanów Zjednoczonych. Pewien odsetek haseł ma charakter encyklopedyczny, ale serwis ten zawiera głównie rozmaite dane (notatki agentów, analizy, wywiady środowiskowe itp.) potrzebne tym służbom do codziennej pracy operacyjnej.

18 kwietnia

1826 – Została ponownie odkryta, znana już w czasach Cesarstwa Rzymskiego, Lazurowa Grota na włoskiej wyspie Capri. Zapomnieć o takim miejscu na prawie dwa tysiąclecia? Człowiek to jednak dziwne zwierzę.

1955 – Zgodnie z wolą Alberta Einsteina jego mózg został wyjęty po 7 godzinach od zgonu i zakonserwowany w formalinie w celu przeprowadzenia badań naukowych. Wszyscy specjaliści uznali, że histologicznie mózg Einsteina nie odbiega pod żadnym względem od normalnego mózgowia. Ale sprawa jest w ogóle kontrowersyjna: istnieją sprzeczne opinie na temat czy Einstein lub jego rodzina rzeczywiście wyrazili zgodę na pobranie mózgu do badań.

2008 – Został wyniesiony na orbitę pierwszy wietnamski satelita telekomunikacyjny Vinasat-1. Statek został wybudowany przez Lockheed Martin (na platformie A2100A) na zlecenie Vietnam Posts and Telecommunications Group. Całkowity koszt misji (statek, wystrzelenie, infrastruktura naziemna) wyniósł około 300 mln USD.

Vinasat-1

19 kwietnia

1529 – Podczas obrad Sejmu Rzeszy w Spirze 6 księstw i 14 miast niemieckich złożyło protest przeciw uchwale zabraniającej przechodzenia na luteranizm, od czego powstała nazwa protestantyzm.

1783 – Na mocy dekretu cesarzowej Katarzyny II Chanat Krymski (historyczne państwo feudalne na Krymie pod panowaniem chanów tatarskich, istniejące od XV do XVIII wieku) został anektowany przez Rosję. W XIII-XIV wieku tereny te znajdowały się w składzie mongolskiej Złotej Ordy, a Chanat Krymski powstał w roku 1427 w wyniku jej rozpadu. Tak więc spór o to, czy Krym jest rosyjski, czy ukraiński, dotyczy raczej drobnego epizodu w historii półwyspu.

1912 – Urodził się Glenn Theodore Seaborg (zm. 25 lutego 1999) – amerykański chemik, odkrywca wielu pierwiastków transuranowych: plutonu, ameryku, kiuru, berkelu i kalifornu. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w 1951 r. W 1980 r. dokonał transmutacji bizmutu w złoto, co było głównym celem starożytnej i średniowiecznej alchemii. Niestety, jego metoda nie jest opłacalna przemysłowo…

Glenn Seaborg w 1964 r

20 kwietnia

1862Louis Pasteur i Claude Bernard przeprowadzili pierwszy udany test pasteryzacji. To technika konserwacji za pomocą odpowiednio dobranego podgrzewania produktów spożywczych, tak aby zniszczyć lub zahamować wzrost drobnoustrojów chorobotwórczych lub enzymów przy jednoczesnym zachowaniu smaku produktów i uniknięciu obniżenia ich wartości odżywczych. Tak na wszelki wypadek wyjaśniam, bo niby wszyscy to powinniśmy wiedzieć ze szkoły, ale pamięć bywa zawodna…

1934 – Siedmiu sowzieckich lotników, którzy uratowali załogę sowieckiego parowca SS Czeluskin zmiażdżonego przez lody w Arktyce, otrzymało po raz pierwszy tytuły Bohatera Związku Sowieckiego. Był wśród nich Polak (jeden z pięciu w historii tak wyróżnionych), Zygmunt Lewoniewski.

SS Czeluskin

1968 – W duńskiej miejscowości Tastrup odbył się pierwszy koncert brytyjskiego zespołu Deep Purple, występującego wówczas pod nazwą Roundabout. Grupa jest uważana za pioniera hard rocka i heavy metalu. Deep Purple został odnotowany w księdze Rekordów Guinessa, jako „Najgłośniejszy zespół świata”. W 2016 zespół został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.

21 kwietnia

1956 – W Krakowie odbył się pierwszy w kraju oficjalny mecz brydżowy. Mało kto dziś pamięta, że w czasach stalinizmu brydż był ostro potępiany i grając w tę grę można było nieźle podpaść władzy… Idioci potrafią być niesłychanie twórczy w dziedzinie zakazów i nakazów. Od zawsze i do dziś.

1944 – Kobiety we Francji uzyskały prawo do głosowania. Późnawo.

1997 – Odbyły się cztery pierwsze kosmiczne pogrzeby zorganizowane przez amerykańską firmę Celestis. Podczas takiego pogrzebu niewielka próbka prochów pozostałych po kremacji zmarłego jest umieszczana w kapsule o rozmiarach szminki do ust i wysyłana w przestrzeń przy użyciu rakiety. Tego dnia „spoczęli w Kosmosie”: Gene Roddenberry, amerykański scenarzysta i producent telewizyjny, twórca serialu Star Trek; Gerard K. O’Neill – amerykański fizyk z Uniwersytetu Princeton, Krafft Arnold Ehricke – niemiecki inżynier rakiet napędowych i Timothy Leary – amerykański pisarz, psycholog, profesor Harvardu.

Timothy Leary, pochowany w Kosmosie

22 kwietnia

1622 – W niemieckiej Wittenberdze przeprowadzono pierwsze cięcie cesarskie, ratujące życie zarówno dziecku jak i matce.

1929 – Urodził się jeden z największych współczesnych matematyków, Michael Francis Atiyah (zm. 11 stycznia 2019) – brytyjski matematyk, profesor Uniwersytetu Oksfordzkiego, członek wielu akademii naukowych. Urodzony w Londynie jako syn libańskiego imigranta, dorastał w Sudanie i Egipcie, a do Wielkiej Brytanii wrócił na studia. W latach 1990–1995 był prezesem brytyjskiego Towarzystwa Królewskiego i wieloletnim prezydentem Pugwash. Pełnił także funkcję rektora Trinity College w Cambridge, kanclerza Uniwersytetu w Leicester, prezesa Królewskiego Towarzystwa Edynburskiego. W 1966 otrzymał Medal Fieldsa, najbardziej prestiżową nagrodę, jaką może dostać matematyk. Kolejną jest Nagroda Abela; też ją otrzymał. W 1983 został uszlachcony.

Sir Michael Francis Atiyah (2007)

1970 – Po raz pierwszy obchodzono Dzień Ziemi. Jego celem jest promowanie postaw proekologicznych w społeczeństwie. Organizatorzy chcą uświadomić politykom i obywatelom, jak kruchy jest ekosystem planety ludzi. Na obchody składa się zwykle wiele wydarzeń organizowanych przez różnorodne instytucje. Data wyróżnia się tym, że na całej planecie dzień trwa tyle samo, co noc. Oznacza to, że nie wypada każdego roku w tym samym dniu. W momencie, kiedy Słońce przechodzi w Gwiazdozbiór Barana, w siedzibie ONZ w Nowym Jorku rozbrzmiewa Dzwon Pokoju. Ma to zwykle miejsce 20 lub 21 marca. Niezależnie od tego w 2009 roku dzień 22 kwietnia został ogłoszony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. jako Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi. Pierwsze obchody odbyły się w 2010 roku. Swoją drogą, można było prościej…

23 kwietnia

1348 – Król Anglii Edward III ustanowił Order Podwiązki, chyba najbardziej znane odznaczenie na świecie. Order – to zakon, którego odznaczenie jest symbolem; w języku potocznym przyjęto jednak nazywać orderem samo odznaczenie. Warunkiem członkostwa w tym akurat zakonie jest wyznawanie religii chrześcijańskiej, szlachectwo nie jest wymagane, bowiem nadanie orderu oznacza automatycznie osobiste szlachectwo z tytułem Sir; posiadacze mogą też do swego nazwiska dodać litery K.G. Order jest nadawany poddanym brytyjskim (poza książętami krwi), gdy zwolni się jedno z 24 miejsc w kapitule oraz cudzoziemcom (tylko koronowanym głowom państwa, uznanym monarchom) przy drugiej lub trzeciej wizycie państwowej, i to nie zawsze. Nadanie orderu następuje z inicjatywy panującego, premier nie ma prawa ingerować w sprawy nadań. Spośród polskich monarchów Order Podwiązki otrzymali jedynie Kazimierz IV Jagiellończyk (1450) i Henryk III Walezy (1575), już jako król Francji.

Gwiazda Orderu Podwiązki

1516 – W Ingolstadt zostało ogłoszone i podpisane przez księcia Bawarii Wilhelma IV Bawarskie Prawo Czystości, które regulowało ceny piwa i wymieniało jego składniki. Właściwie od tego dnia wiadomo, co się pije.

1919 – Rozpoczęła się zorganizowana przez bolszewików akcja otwarcia relikwii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, mająca obalić rozpowszechniany przez Cerkiew pogląd, że ciała świętych nie ulegają po śmierci rozkładowi. Dość w sumie bezsensowna, bo prosty lud uznał, że szczątki świętych okazały się zupełnie normalne… wskutek interwencji sił nadprzyrodzonych.

Wyszperał Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Poleć:

O Autorze:

Bogdan Mis

Senior polskich popularyzatorów nauki, jeden z najstarszych polskich programistów. Z wykształcenia matematyk, wieloletni wykładowca szkół wyższych. Dziennikarz. Przez wiele lat obecny na antenach Telewizji Polskiej, z której odszedł w wyniku negatywnej weryfikacji z okresie stanu wojennego. Zapraszamy do czytania artykułów Bogdana Misia na Studiu Opinii

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.