Działo się (181). Tydzień w tym, co naprawdę ważne

0

Kolejny tydzień (1-7 maja) przynosi – jak zazwyczaj – przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

1 maja

1707 – Anglia i Szkocja zawarły akt unii powołujący do życia Królestwo Wielkiej Brytanii.

1753 – Szwedzki uczony Karol Linneusz opublikował dzieło Species Plantarum, zawierające wykład jego systemu klasyfikacyjnego roślin. Opisy w nim zawarte uznano w taksonomii roślin za pierwsze prawidłowo opublikowane naukowe definicje gatunków.

Strona tytułowa dzieła Linneusza

1930 – Oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono zaproponowaną przez 11-letnią Brytyjkę Venetię Burney nazwę Pluton dla nowo odkrytej planety (obecnie planety karłowatej).

2 maja

1670 – Została powołana Kompania Zatoki Hudsona, korporacja handlowa, działająca do dziś. Kompania jest jednym z najstarszych przedsiębiorstw na świecie. Powstała jako spółka łowiecka i handlu futrami, z czasem rozrastając się do olbrzymich rozmiarów. Do roku 1867 Kompania administrowała olbrzymimi terenami w Ameryce Północnej, które obecnie zajmują większość powierzchni Kanady. Z czasem spółka zaczęła prowadzić także działalność górniczą i inwestycyjną. Dziś jest zaledwie średniej wielkości przedsiębiorstwem posiadającym kilka sieci domów towarowych działających w Kanadzie.

1780 – Brytyjski astronom William Herschel odkrył pierwszą gwiazdę podwójną – ksi Ursae Majoris w konstelacji Wielkiej Niedźwiedzicy. Leży ona około 27 lat świetlnych od Słońca; inna jej nazwa, to (ciekawostka: dopiero od 2016 roku) Alula Australis. W rzeczywistości jednak każdy z jej dwóch składników jest ponadto gwiazdą spektroskopowo podwójną, czyli łącznie do systemu należą cztery gwiazdy. Łączna masa tych gwiazd szacowana jest na około 2 mas Słońca. Ale mało tego: do systemu Ksi Ursae Majoris być może należy także piąta gwiazda.

1933 – Na łamach gazety „The Northern Chronicle” po raz pierwszy użyto określenia „Potwór z Loch Ness” dla opisania kryptydy rzekomo zamieszkującej w szkockim jeziorze Loch Ness. Kryptyda – hipotetyczne zwierzę, którego istnienie jest obiektem badań kryptozoologów, lecz nie zostało potwierdzone przez zoologię. Swoją drogą, fajny obyczaj: nazywać coś, co z definicji nie istnieje… Czego to ludzie nie wymyślą…

Widok na jezioro Loch Ness

3 maja

1810 – Brytyjski poeta i dramaturg George Gordon Byron pokonał wpław cieśninę Dardanele w celu udowodnienia prawdziwości mitu o Hero i Leandrze. Wiele nie udowodnił, ale do historii wydarzenie przeszło…Rzecz w tym, że w micie Leander przypływał wpław do ukochanej Dardanele każdej nocy, a Byron zrobił to jednorazowo.

1886 – Koniec strajku w fabryce maszyn rolniczych McCormick w Chicago (błędnie podawaną datą jest 1 maja i na tę właśnie okoliczność 1 maja jest obchodzony jako święto robotników; jak widać – bez sensu).

1937– Amerykańska pisarka Margaret Mitchell otrzymała Nagrodę Pulitzera za powieść Przeminęło z wiatrem. Romans polityczny wszech czasów… Według strony internetowej Box Office Mojo, film Victora Fleminga wedle tej powieści  do dziś pozostaje najbardziej dochodowym filmem w USA; jeżeli weźmiemy pod uwagę inflację − przychód wyniósłby dzisiaj 1,5 mld dolarów.

Plakat „Przeminęło z wiatrem”

4 maja

1493 – Papież Aleksander VI podzielił ziemie Nowego Świata pomiędzy Hiszpanię i Portugalię. Dla współczesnego człowieka brzmi to jak niewyobrażalny kretynizm, ale wówczas uważano papieża w wielu miejscach za właściciela całego świata. W każdym razie papieże byli sami długo tego zdania. Potem chyba im przeszło.

1904 – Charles Stewart Rolls i Henry Royce podpisali w hotelu w Manchesterze umowę o założeniu przedsiębiorstwa motoryzacyjnego Rolls Royce. Obecnie prawo do znaku towarowego posiada firma BMW, która stała się właścicielem marki w 2003 r.

Rolls-Royce Ghost, model produkowany od 2009 roku

1914 – Premiera filmu Bójka na deszczu (znany także jako Charlie się kocha), pierwszego całkowicie zrealizowanego przez Charliego Chaplina. Tu go można obejrzeć.

5 maja

1726 – Francuzka Marie Camargo, po skróceniu sukni jako pierwsza baletmistrzyni wykonała skok w trakcie przedstawienia.

1809Mary Dixon Kies jako pierwsza kobieta otrzymała amerykański patent na swój wynalazek (technikę tkania słomy z jedwabiem i przędzą). Mary Kies wykorzystała wcześniejszy nieopatentowany wynalazek Betsy Metcalf, która w 1798 wynalazła technikę wyrabiania damskich kapeluszy ze słomy. Mary znacznie ulepszyła ten proces wytwarzania i obniżyła koszty produkcji kapeluszy. Już w rok później wartość produkcji kapeluszy tylko w Massachusetts przekroczyła 4,7 milionów dolarów (dzisiejszych). Mary Kies nie mogła jednak egzekwować swoich praw patentowych i zmarła w biedzie. Ale do historii przeszła, choć jej potomkowie woleliby zapewne odwrotną sytuację.

1921 – Coco Chanel wybrała, spośród próbek przygotowanych na jej zlecenie przez Ernesta Beaux, zapach perfum znanych później jako Chanel No. 5. Nazwa pochodzi od ślepej próby, w której Ernest Beaux przedstawił Gabrielle Chanel pięć kompozycji zapachowych, z których wybrała ostatnią 5 próbkę. Według innych źródeł cyfra 5 była jej ulubioną, dlatego nazwała tak swoje perfumy.

Buteleczka “Chanel N° 5” w ciągu minionych lat pięciokrotnie ulegała subtelnym zmianom. Mniej więcej co 20 lat jest lekko modyfikowana tak, by przystawała do nowej epoki.

6 maja

1840 – W Wielkiej Brytanii w obiegu oficjalnym pojawił się pierwszy znaczek pocztowy (tzw. Penny Black). Całkowity nakład czarnej jednopensówki wyniósł 68 808 000 sztuk.

Znaczek pocztowy Penny Black

1889 – W Paryżu rozpoczęła się Wystawa Światowa. Wybudowana z tej okazji Wieża Eiffla została oficjalnie udostępniona publiczności.

1937 – Niemiecki sterowiec Hindenburg spłonął podczas cumowania na lotnisku w Lakehurst w amerykańskim stanie New Jersey. Zginęło 13 pasażerów i 22 członków załogi oraz główny członek załogi naziemnej, kapitan Ernst Lehmann.

7 maja

1824 – W Wiedniu odbyła się premiera IX symfonii Ludwiga van Beethovena. ostatnia ukończona symfonia tego kompozytora i zarazem jedno z najsłynniejszych i najwybitniejszych dzieł muzyki poważnej. Znana także jako „Symfonia radości”, popularna jest głównie dzięki finałowej kantacie do słów „Ody do radości” Friedricha von Schillera. Była pierwszą w historii symfonią wokalno-instrumentalną, tzn. symfonią z udziałem głosu ludzkiego. Do połowy XIX wieku była mocno krytykowana, potem uznano ją za dzieło absolutnie genialne. Rękopis utworu, sprzedany za 2,1 mln funtów (równowartość 3,4 mln dolarów) w 2003 roku na aukcji w Londynie, stał się jednym z najdroższych na świecie.

1934 – U wybrzeży filipińskiej wyspy Palawan została wyłowiona największa znana perła (6,37 kg i 23,8 cm), nazwana przez znalazcę-muzułmanina „Perłą Allaha”.

1963 – Rozpoczęła się misja Telstar 2 – amerykańskiego satelity telekomunikacyjnego (aktywny retransmiter) i naukowego, bliźniaka satelity Telstar 1. Telstar 2 wyposażony w 3600 ogniw słonecznych dostarczających energię elektryczną do urządzeń pokładowych. Prowadził pomiary dystrybucji protonów i elektronów w pasach Van Allena. Satelita umożliwił wielokrotne transmisje telewizyjne biało-czarne i barwne, m. in. z Ameryki do Europy i na odwrót, przy czym czas trwania transmisji był dwukrotnie dłuższy od okresów przekazywania przez Telstara 1. Przestał działać po programowym wyłączeniu nadajnika, 16 maja 1965. Pozostaje na orbicie okołoziemskiej, której trwałość szacowana jest na 200 000 lat.

Telstar 2

Wyszperał Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Poleć:

O Autorze:

Bogdan Mis

Senior polskich popularyzatorów nauki, jeden z najstarszych polskich programistów. Z wykształcenia matematyk, wieloletni wykładowca szkół wyższych. Dziennikarz. Przez wiele lat obecny na antenach Telewizji Polskiej, z której odszedł w wyniku negatywnej weryfikacji z okresie stanu wojennego. Zapraszamy do czytania artykułów Bogdana Misia na Studiu Opinii

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.