Tamara L. (część 4)

0

Z cyklu: Historia Salonu Muzyki i Poezji

Kazimierz Braun pisząc Tamarę L. miał znakomity pomysł. Tę pomysłowość wykazał już w poprzednich sztukach: w „Helenie” i w „American Dreams”. W „Helenie” tym wiodącym pomysłem było życie naszej słynnej aktorki Heleny Modrzejewskiej, a teraz równie słynnej – malarki Tamary Łempickiej. A więc temat uniwersalny. Dotyczy powszechnie znanych artystek, które sięgnęły po światowy laur. Zdobyły go. Za jaką cenę? Ten temat zdaje się nurtować autora najwięcej. Przewija się przez wszystkie jego sztuki. Jest to oczywiście problem emigracji. Walki w obcym świecie o uznanie i rangę dla swego zawodu. W tym wypadku chodzi o malarstwo, ale obraz jest szerszy. Obrona wyższych wartości duchowych przed miałkością życia nie jest li tylko sprawą malarki Łempickiej, jej córki, czy siostry zakonnej, ale również aktorek, które w tej sztuce grają – Marii Nowotarskiej i Agaty Pilitowskiej. Jest sprawą każdego z nas.

M. Nowotarska w roli Tamary Łempickiej, A. Pilitowska w roli Kizette

Codziennie przecież stajemy wobec wyboru: mieć czy być? Duch droższy czy chleb? Przyziemna krzątanina, czy twórcza kreacja? Dramaturg niezwykle obrazowo ukazał ten problem. Od pierwszej chwili obserwujemy zderzenie dwóch światów. Młodej, zmysłowej, opętanej seksem i własną wizją malarki z surową i uduchowioną siostrą zakonną. Są jak ogień i woda. Jedna maluje, druga pozuje, ale ta, która maluje pozuje więcej. Jest pozerką magiczną. Mistrzynią samokreacji. Niejedną sławę uwiodła, niejedną ofiarę poświęciła na ołtarzu swej sztuki. Te dwie kobiety dzieli wszystko. Strój, wiek, sposób życia. Tamara kpi z zakazów i przesądów, fruwa jak ptak, dumna, że wyrwała się z klatki – Matka Przełożona dobrowolnie się w niej zamknęła.

Agata Pilitowska w roli Tamary Łempickiej

Wszystko w tej sztuce ma swą funkcję i uzasadnienie. Autor misternie splótł obraz ze słowem traktując malarstwo Łempickiej jako element akcji. Każdy kolejno wyświetlony portret malarki odsłania jej nową twarz. Agata Pilitowska jako młoda Tamara jest świetna. Pasuje do tej roli zarówno zewnętrznie jak i wewnętrznie. Ze swobodą przechodzi od nagłych, histerycznych wybuchów do cichych zwierzeń. W pełni przeistacza się w drugiej części sztuki, gdzie gra lekarkę, córkę Tamary, która z cierpliwością i troską odpłaca swej niezbyt czułej matce za brak serca w młodości.

Maria Nowotarska w roli Matki Przłożonej

W tak pomyślanym odwróceniu ról Maria Nowotarska, niezwykle oszczędna i przejmująca Matka Przełożona w pierwszej części, mogła się zmienić w dawną histeryczną, kapryśną i nieznośną Tamarę, jaką poznaliśmy w wykonaniu Agaty Pilitowskiej. Ona zaś sama z pokorą opiekująca się umierającą matką przejęła niejako rolę siostry miłosierdzia. Ta kontynuacja charakterów w innej obsadzie stworzyła dla aktorek nowe możliwości. Wspaniale wypadł pokaz dawnej świetności Tamary L., w którym Maria Nowotarska pokazała pełną gamę swych aktorskich środków od tańca do różańca, a raczej w tym wypadku odwrotnie. Gdy ożywiona dawną werwą wskazała na portret z czasów młodości krzycząc: – „To ja! Taka byłam!” i w geście rozpaczy odwołała się do Tamary, której już nie ma, była prawdziwie wielka.

Agata Pilitowska w roli Tamary Łempickiej

Ujrzeliśmy teatr najwyższych lotów. Sztuka napisana jest żywym językiem pełnym poetyckich zwrotów i błyskotliwych zdań, które zapadają w pamięci. Daje dużo do myślenia. Jest to niewątpliwie najbardziej dojrzały utwór teatralny autora. Rzadko bowiem zdarza się tak dobrze napisana dwuosobowa sztuka. Kazimierz Braun dowiódł, że umie po mistrzowsku budować postacie i zaskakiwać.

“W klasztorze i pod wulkanem, Rzecz o Tamarze L.” (fragmenty), Jarosław Abramow-Newerly “Związkowiec”

Fragment książki
Beaty Gołembiowskiej
“Teatr bez granic”

Zdjęcia J. Dąbrowski

Poleć:

O Autorze:

Beata Gołembiowska

Beata Gołembiowska – pisarka, autorka powieści Żółta sukienka, Malowanki na szkle, Lista Olafa, Droga do Wilenii oraz książek–albumów – W jednej walizce i Teatr bez granic. Kocha przyrodę, ceni ciszę, a w ludziach – tolerancję.

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.