Amerykański, brytyjski czy kanadyjski? (1)

0

Z cyklu: Odczarować angielski (i polski)

Mój artykuł o kanadyjskiej odmianie angielskiego wywołał duże zainteresowanie. Ponieważ pytają Państwo o różnice w różnych sferach językowych, postanowiłam poświęcić temu kolejny artykuł.

Tym razem pisać będę o sprawie pisowni. Tzw. spelling w odmianie brytyjskiej języka angielskiego i w odmianie amerykańskiej jest bardzo różny. Nasza, kanadyjska, pisownia wyrazów jest z reguły taka sama jak brytyjska, ale oczywiście spotykamy się w Kanadzie, z racji geograficznej i kulturowej bliskości, z pisownią amerykańską.

Generalnie można powiedzieć, że odmiana amerykańska upraszcza pisownię tak, aby bardziej zbliżona ona była do brzmienia wyrazów mówionych. Jest to pewnego rodzaju regularyzacja ortografii.

Prześledźmy teraz główne różnice w pisowni wyrazów w tzw. British English i American English.

• OUR/OR

Wyrazy kończące się na te końcówki pisane są w inny sposób na Wyspach Brytyjskich i u naszego południowego sąsiada.

Brytyjski angielski, a zatem i nasz, kanadyjski, stosuje pierwszą z tych dwóch pisowni. W USA pisze się te same wyrazy używając prostszego zapisu ortograficznego “-or”, np.:

behaviour – behavior

neighbour – neighbor

colour – color
labour – labor

flavour – flavor

honour – honor

harbour – harbor

humour – humor

favour – favor

To samo najczęściej dotyczy wyrazów pochodnych od powyższych, np.:

colourful – colorful

humorous – humorous

favourite – favorite

ale nie zawsze, ponieważ w brytyjskim angielskim używamy wyrazu honorary, a nie !honourary.

• RE/ER

Kolejne uproszczenie stosowane w amerykańskim angielskim to przestawienie liter w wyrazach takich jak:

centre – center

calibre – caliber

theatre – theater

fibre – fiber

litre – liter
metre – meter
W tym ostatnim przypadku warto zaznaczyć, że w brytyjskim i kanadyjskim angielskim wyraz “meter” używany jest w odniesieniu do urządzenia dokonującego pomiaru, np. gas meter, a “metre” w odniesieniu do miary długości lub odległości.

• AE/E, OEU/EU

W wyrazach pochodzących z greki, w brytyjskiej, a przez to najczęściej i w kanadyjskiej, odmianie angielskiego stosuje się bardziej skomplikowany ortograficznie zapis tych wyrazów. W amerykańskim angielskim pisowania została uproszczona, czyli np. “ae” zostało zastąpione jedną literą “e”, np.:

gynaecology – gynecology

archaeology – archeology

anaesthesiologist – anesthesiologist

mediaeval – medieval

encyclopaedia – encyclopedia

Dobrym przykładem obu ostatnich różnic w jednym wyrazie jest para

manoeuvre – maneuver

• MME/M

W tym przypadku pisowania kanadyjska czasem pokrywa się z amerykańską, chociaż nie zawsze. Oto przykłady takich wyrazów:

programme – program

telegramme – telegram
W brytyjskiej odmianie języka angielskiego, a także często w kanadyjskiej, rozróżnia się między dwoma znaczeniami i tę różnicę wyraża się poprzez dwie różne pisownie:

program – program komputerowy
programme – program radiowy czy telewizyjny

• OGUE/OG

Pierwszy zapis jest charakterystyczny dla odmiany brytyjskiej języka angielskiego, a drugi wyraźnie uproszczony dla amerykańskiej. Oto przykłady:

analogue – analog

dialogue – dialog

monologue – monolog

catalogue – catalog

epilogue – epilog

• CE/SE

W brytyjskiej odmianie angielskiego różnica między “-ce” a “-se” sygnalizuje różnicę gramatyczną między rzeczownikiem a czasownikiem, np.

licence – rzeczownik

license – czasownik

practice – rzeczownik

practise – czasownik

natomiast w amerykańskim angielskim niezależnie od funkcji gramatycznej pisownia jest taka sama z końcówką “-se”.

cdn

Dr Małgorzata P. Bonikowska 

odczarowac - okladka ksiazki

Aby zamówić moją książkę “Odczarować angielski” mogą też Państwo napisać do mnie lub zadzwonić. Książka “Odczarować angielski” to poradnik, przydatny na każdym poziomie zaawansowania językowego, bo pewne problemy gramatyczne, leksykalne i fonetyczne widać i słychać u wszystkich polskich imigrantów, nie tylko tych stawiających pierwsze kroki w języku angielskim.

Poleć:

O Autorze:

Malgorzata P. Bonikowska

Dziennikarka, publicystka, anglistka (doktor językoznawstwa), nauczycielka, autorka książek, działaczka społeczna, współtwórca i redaktor naczelny www.gazetagazeta.com. Kocha pisanie, przyrodę i ludzi.

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.