Amerykański, brytyjski czy kanadyjski?(2)

0

Z cyklu: Odczarować angielski (i polski)

Mój ostatni artykuł o kanadyjskiej odmianie angielskiego poświęciłam sprawie pisowni. Tzw. spelling w odmianie brytyjskiej języka angielskiego i w odmianie amerykańskiej jest różny. Nasza, kanadyjska, pisownia wyrazów jest z reguły taka sama jak brytyjska, ale oczywiście spotykamy się w Kanadzie, z racji geograficznej i kulturowej bliskości, z pisownią amerykańską.

Generalnie można powiedzieć, że odmiana amerykańska upraszcza pisownię tak, aby bardziej zbliżona ona była do brzmienia wyrazów mówionych. Jest to pewnego rodzaju regularyzacja ortografii.

Prześledźmy teraz kolejne różnice w pisowni wyrazów w tzw. British English i American English.

• ISE/IZE

Brytyjczycy używają pierwszej z tych form, a Amerykanie drugiej. W kanadyjskim angielskim można zauważyć obie formy, ale w tym przypadku amerykańska jest częściej używana. Oto przykłady:

emphasise – emphasize

analyse – analyze

realise – realize

customise – customize

familiarise – familiarize

organise – organize

Podobnie zachowują się wyrazy pochodne od powyższych, np:

realisation – realization

categorisation – categorization 

organisation – organization

• LL/L

Jeżeli wyraz kończy się na literę “l” i dostawiamy do niego końcówkę rozpoczynającą się od samogłoski, np. “-ing”, “-ed”, “-er”, w brytyjskim i kanadyjskim angielskim litera “l” zostaje podwojona, a w amerykańskim nie, np.:

signalled – signaled

signalling – signaling

travelling – traveling

travelled – traveled

traveller – traveler

• EMENT/MENT

W rzeczownikach kończącycch się na powyższe końcówki, w brytyjskiej i najczęściej kanadyjskiej odmianie angielskiego występuje litera “e”, w amerykańskiej zaś nie, np.:

judgement – judgment

acknowledgement – acknowledgment

Oto kilka jeszcze par ilustrujących różnice między brytyjskim angielskim a amerykańskim:

moustache – mustache

jewellery – jewelry

grey – gray
cheque – check

pyjamas – pajamas

tyre – tire

airplane – aeroplane

cosy – cozy


W tych przypadkach w Kanadzie stosuje się częściej formy amerykańskie, tj. “tire”, a nie “tyre”, , chociaż nie we wszystkich, np. używamy “grey”, a nie “gray”, “cheque”, a nie “check”, “pyjamas”, a nie “pajamas”. W przypadku pary “jewellery – jewelry” w Kanadzie spotyka się obie pisownie tego wyrazu.

•••

Pytają Państwo o inne różnice. Drugą w oczywisty sposób najbardziej widoczną różnicą jest sfera tzw. leksykalna, czyli słownictwo. Tutaj geografia ma znaczenie zasadnicze, tj. bliskość Stanów powoduje, że naleciałości słownikowe są oczywiście znacznie silniejsze od naszego południowego sąsiada niż zza Oceanu, tj. z Wielkiej Brytanii.

Przez najbliższe tygodnie przyjrzymy sią tym właśnie różnicom między słownictwem używanym przez Brytyjczyków a tym, które stosujemy my, w Kanadzie, a także najczęściej Amerykanie.

Trzeba tu oczywiście zaznaczyć, że nie można traktować całego obszaru Wysp Brytyjskich ani całych Stanów Zjednoczonych jak obszaru jednolitego. W ramach tego samego kraju występuje wiele różnic regionalnych gdyż różnią się między sobą dialekty języka, ale my skoncentrujemy się na tzw. standard British English, standard American English i standard Canadian English, czyli na w miarę jednolitych odmianach nienacechowanych regionalnie w obrębie każdego z tych krajów.

Prześledzimy więc nieco różnic w słownictwie używanym w tych odmianach języka angielskiego.

Dr Małgorzata P. Bonikowska  

odczarowac - okladka ksiazki

Aby zamówić moją książkę “Odczarować angielski” mogą też Państwo napisać do mnie lub zadzwonić. Książka “Odczarować angielski” to poradnik, przydatny na każdym poziomie zaawansowania językowego, bo pewne problemy gramatyczne, leksykalne i fonetyczne widać i słychać u wszystkich polskich imigrantów, nie tylko tych stawiających pierwsze kroki w języku angielskim.

Poleć:

O Autorze:

Malgorzata P. Bonikowska

Dziennikarka, publicystka, anglistka (doktor językoznawstwa), nauczycielka, autorka książek, działaczka społeczna, współtwórca i redaktor naczelny www.gazetagazeta.com. Kocha pisanie, przyrodę i ludzi.

Comments are closed.

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.