Działo się (230). Tydzień w tym co naprawdę ważne.

1

Kolejny tydzień (8-14 kwietnia) przynosi – jak zazwyczaj – przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą – czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

8 kwietnia

1820 – Na greckiej wyspie Milos odnaleziono posąg Wenus z Milo. Posąg w imieniu francuskiego ambasadora w Turcji, markiza de Rivière, kupił francuski żeglarz Jules Dumont d’Urville. Figura jeszcze wtedy miała ręce. Według legendy straciła je, gdy statek d’Urville’a roztrzaskał się o skały w pobliżu wyspy. Markiz de Rivière sprezentował Wenus Ludwikowi XVIII. Od 1821 posąg znajduje się w Luwrze.

Wenus z Milo

1862 – John D. Lynde z Filadelfii opatentował w USA pierwszy pojemnik aerosolowy do rozpraszania cieczy w powietrzu

2016 – Firma SpaceX z powodzeniem wykonała pierwsze miękkie lądowanie powrotne rakiety wielokrotnego użytku Falcon 9 na statku znajdującym się na morzu. Cztery poprzednie próby bezpiecznego wylądowania na statku nie powiodły się.

9 kwietnia

1867– Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował zakup Alaski od Rosji. Cena wyniosła 7,2 miliona dolarów amerykańskich (równowartość dzisiejszych 122,6 miliardów dolarów). Na dzisiejsze pieniądze z punktu widzenia zwykłego człowieka – sporo, ale tak naprawdę to śmieszna suma. Przez pierwsze trzy dekady po zakupie rząd federalny nie przykładał większej wagi do rozwoju Alaski. Decyzję usprawiedliwiono dopiero w latach 90. XIX wieku wraz z odkryciem złóż złota w kanadyjskim Klondike. Odkrycie spowodowało gorączkę złota nad granicznym Jukonem, która przyczyniła się do zwiększenia populacji i rozwoju regionu.

Czek, którym rząd Stanów Zjednoczonych zapłacił Rosji za terytorium Alaski

1959 – Program Mercury: dokonano wyboru 7 przyszłych amerykańskich astronautów. Program, realizowany początkowo przez NACA, a następnie przez nowo powstałą NASA, trwał od 1958 do 1963 roku. Kandydaci musieli mieć obywatelstwo Stanów Zjednoczonych, przekroczony 25. rok życia i nieosiągnięty 40. rok życia (później obniżono ją do 35 lat). Musieli być w doskonałej kondycji fizycznej, a ich wzrost nie mógł przekraczać 178 cm. Byli to:

  • Porucznik Malcom S. „Scott” Carpenter (US Navy) (1925-2013)

  • Kapitan L. Gordon Cooper Jr. (US Air Force) (1927-2004)

  • Podpułkownik John H. Glenn Jr. (US Marine Corps) (1921-2016)

  • (pierwszy Amerykanin na orbicie Ziemi)

  • Kapitan Virgil I. „Gus” Grissom (US Air Force) (1926-1967)

  • Major Walter M. „Wally” Schirra Jr. (US Navy) (1923-2007)

  • Major Alan B. Shepard Jr. (US Navy) (1923-1998) pierwszy Amerykanin w kosmosie)

  • Kapitan Donald K. „Deke” Slayton (US Air Force) (1924-1993)

2008 – Tajna Rada Wielkiej Brytanii zaakceptowała zmiany prawa prowadzące do wprowadzenia demokracji i likwidacji ostatniego w Europie systemu feudalnego na wyspie Sark. Nadal jednak wyspą rządzi Senior, mający jednak od 2008 roku 30-osobowy parlament. Sark jako ostatni kraj w zachodniej Europie usunął ze swojego ustawodawstwa karę śmierci w czasach pokoju (w 2004 roku) i zrównał prawa kobiet i mężczyzn w zakresie dziedziczenia (w 1999); wcześniej pierwszeństwo w dziedziczeniu mieli synowie. Sark ma dwuosobowy oddział policji. Policjanci wybierani są na dwuletnie kadencje.

10 kwietnia

1633 – W Londynie po raz pierwszy pojawiły się w sprzedaży banany.

Słynna tancerka kabaretowa Josephine Baker używała bananów jako stroju scenicznego

1710 – W Wielkiej Brytanii uchwalono pierwszą na świecie ustawę o prawie autorskim.

1995 – Pierwsza na świecie krajowa baza danych DNA została uruchomiona w Anglii i Walii. Nowe przepisy upoważniły policję do zatrzymywania próbek DNA pochodzących od wcześniej aresztowanych. Uruchomiło to rewolucyjne nowe narzędzie dopasowywania podejrzanych do dowodów z miejsca zbrodni. Technika identyfikacji DNA została odkryta w 1984 r. przez Aleca Jeffreysa 

11 kwietnia

1908 – Urodził się Masaru Ibuka (zm. 19 grudnia 1998), japoński pionier elektroniki, współzałożyciel giganta przemysłowego Sony. To on wprowadził do japońskiego przemysłu technikę tranzystorową. W latach 60. Ibuka wprowadzał w Japonii telewizję kolorową.

1943Frank Piasecki (1919-2008), inżynier z Filadelfii i założyciel firmy Vertol, wykonał pomyślnie swoim pierwszym śmigłowcem (z jednym wirnikiem) PV-2, drugim w historii udanym amerykańskim śmigłowcem. Ważył prawie 500 kg i był napędzany 90-konnym silnikiem Franklin z czterema płaskimi silnikami. Miał trzyłopatkowy wirnik ze składanymi łopatami. Frank Piasecki był posiadaczem pierwszej licencji pilota śmigłowca. Ojcem Franka Piaseckiego był Nikodem Piasecki, elektryk z zawodu, polski emigrant, który w 1915 roku wyemigrował z wioski Bojary na Podlasiu do Stanów Zjednoczonych.

PV-2, słynny śmigłowiec Piaseckiego.

1970 – NASA: rozpoczęła się niedoszła załogowa misja księżycowa Apollo 13. Załoga miała lądować na Księżycu, ale z powodu awarii musiała go jedynie okrążyć i powrócić na Ziemię. Wszystko się skończyło szczęśliwie, ale palce wtedy za nich ogryzaliśmy… Z tego lotu pochodzą słynne słowa „OK, Houston, mamy tu problem…”

12 kwietnia

1852 – Urodził się Carl Louis Ferdinand von Lindemann (zm. 6 marca 1939), – niemiecki matematyk, autor dowodu, że π jest liczbą przestępną (to znaczy nie jest pierwiastkiem żadnego wielomianu o współczynnikach wymiernych). Z odkrycia Lindemanna wynika natychmiast, że tzw. kwadratura koła jest niewykonalna. Co ciekawe: to jest jedyny znaczący wkład Lindemanna w naukę, ale zupełnie wystarczył, żeby autor na zawsze zapisał się w historii. 

1963 – Zmarł Kazimierz Ajdukiewicz (ur. 12 grudnia 1890 w Tarnopolu) – wielki polski filozof i logik, reprezentant szkoły lwowsko-warszawskiej, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza i Uniwersytetu Warszawskiego. Jest autorem pierwszych w Polsce (1920) nowoczesnych sformułowań definicji dowodu, wynikania i twierdzenia, przygotowujących grunt dla słynnego twierdzenia o dedukcji Alfreda Tarskiego z 1921.

Kazimierz Ajdukiewicz

1994 – Pierwszy program do komercyjnego spamowania w Internecie został użyty przez adwokata z Arizony. Laurence Canter stworzył program, który zalał internautów powiadomieniem o „loterii zielonej karty” w celu pozyskania klientów dla jego kancelarii prawnej Reakcja społeczności internetowej była gwałtownie negatywna. W efekcie dostawca usług internetowych firmy zablokował jej dostęp do kont pocztowych. Nie zmienia to faktu, że w tym dniu pojawił się nowy rozwijający się biznes niechcianej masowej reklamy internetowej. Termin „spam” upowszechnił na świecie program telewizyjny BBC „Latający cyrk Monty Pythona”, w którym kelnerka zaproponowała niechętnemu klientowi menu pełne odmian spamu.

13 kwietnia

1742 – W New Music Hall w Dublinie odbyło się prawykonanie oratorium Georga Friedricha Händla „Mesjasz”. Jest to najpopularniejsza kompozycja Händla, a słynny chór „Hallelujah” z tego oratorium zalicza się do jego najbardziej rozpoznawalnych kompozycji. Podczas jego wykonywania obecny na koncercie król Jerzy II wstał; od tej pory w tym momencie publiczność koncertowa na całym świecie wstaje również. Dzieło to przyniosło kompozytorowi światową sławę i niezmiennie w każdej epoce przyjmowane jest z zachwytem. Stawiane jest na równi z Pasją według św. Mateusza J. S. Bacha.

1909 – Urodził się Stanisław Marcin Ulam (zm. 13 maja 1984) – polski i amerykański (obywatelstwo amerykańskie przyjął w 1943) matematyk, przedstawiciel lwowskiej szkoły matematycznej, współtwórca amerykańskiej bomby termojądrowej. Ulam ma wielkie dokonania w zakresie matematyki i fizyki matematycznej w dziedzinach topologii, teorii mnogości, teorii miary, procesów gałązkowych. Był także twórcą metod numerycznych, na przykład metody Monte Carlo. Był też jednym z pierwszych naukowców, którzy wykorzystywali w swych pracach komputer.

Stanisław Ulam (zdjęcie z Los Alamos)

1960 – Francja weszła do klubu mocarstw atomowych, dokonując pierwszej eksplozji swojej broni jądrowej na pustyni Sahara. 

14 kwietnia

1611 – Po raz pierwszy w historii użyto słowa teleskop. Zrobił to książę Federico Cesi na posiedzeniu Akademii Rysiów (Accademia dei Lincei), której był jednym z założycieli. Należał do niej m.in. Galileusz. Pierwsze znane praktyczne teleskopy zostały skonstruowane przy użyciu szklanych soczewek w Holandii na początku XVII wieku przez Hansa Lipperheya, a wkrótce potem przez Galileusza we Włoszech. Znalazły one zastosowanie w działaniach militarnych i w astronomii.

1896 – W USA opatentowano płatki kukurydziane. Zostały one wynalezione pod koniec XIX wieku. Adwentyści Dnia Siódmego eksperymentowali ze zbożem w celu promocji wegetariańskiej diety, głównie z pszenicą, owsem, ryżem i jęczmieniem. W 1894 roku dr John Harvey Kellogg, dyrektor Battle Creek Sanitarium w stanie Michigan umieścił płatki na liście w menu zakładu.

1981 – Zakończył się sukcesem pierwszy testowy lot promu kosmicznego Columbia, który pomyślnie wylądował w bazie sił lotniczych USA w Edwards w Kalifornii. Prom uległ zniszczeniu 1 lutego 2003, podczas powrotu z misji STS-107. Zginęła wtedy cała siedmioosobowa załoga.

Columbia

Wyszperał Bogdan Miś 

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

 

Poleć:

O Autorze:

Bogdan Mis

Senior polskich popularyzatorów nauki, jeden z najstarszych polskich programistów. Z wykształcenia matematyk, wieloletni wykładowca szkół wyższych. Dziennikarz. Przez wiele lat obecny na antenach Telewizji Polskiej, z której odszedł w wyniku negatywnej weryfikacji z okresie stanu wojennego. Zapraszamy do czytania artykułów Bogdana Misia na Studiu Opinii

1 Comment

skomentuj

Home | Direct | Dashboard | About us

Unless otherwise noted our website is using photographs from FreeDigitalPhotos.net and Wikipedia under their respective licenses

Copyright © 2015. All Rights Reserved.